Aneks do umowy kupna-sprzedaży samochodu

01 Czym jest aneks

Aneks to pisemna zmiana do już zawartej umowy, na którą zgadzają się obie strony. Nie zastępuje umowy pierwotnej, tylko ją modyfikuje: reszta zapisów zostaje w mocy, a zmienia się dokładnie to, co opisano w aneksie. Kluczowe słowo to „obie strony", bo aneksu nie da się wprowadzić jednostronnie.

O formie decyduje jeden przepis: zmiana umowy wymaga takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały dla jej zawarcia (art. 77 § 1 Kodeksu cywilnego). Sprzedaż samochodu między osobami prywatnymi z mocy ustawy formy pisemnej nie wymaga, ale wydział komunikacji przy rejestracji i urząd skarbowy przy PCC przyjmą wyłącznie dokument. Dlatego w praktyce aneks zawsze piszecie i podpisujecie oboje.

Aneks dotyczy istniejącej, ważnej umowy. Jeśli dopiero ją tworzysz, po prostu wpisz poprawne dane od razu, korzystając z generatora w poradniku Umowa kupna-sprzedaży samochodu. Aneks przydaje się dopiero wtedy, gdy umowa jest już podpisana.

02 Kiedy potrzebny jest aneks

Najczęstsze sytuacje, w których po podpisaniu umowy sięga się po aneks:

• Błąd w danych strony: literówka w nazwisku, zła cyfra w numerze PESEL lub dowodu, nieaktualny adres.
• Błąd w danych pojazdu: pomyłka w numerze VIN, numerze rejestracyjnym, roku produkcji lub przebiegu.
• Korekta ceny: gdy strony realnie uzgodniły inną kwotę niż wpisana (pamiętaj o skutkach podatkowych, o tym niżej).
• Doprecyzowanie zapisu: dodanie ustalenia, które umknęło przy podpisaniu, na przykład terminu wydania auta.
• Zmiana lub uzupełnienie strony: gdy trzeba poprawić dane jednego ze współwłaścicieli.

03 Błąd wyłapany dopiero w urzędzie

To najczęstszy moment, w którym ktoś szuka wzoru aneksu. Kupujący idzie zarejestrować auto, urzędnik porównuje umowę z dowodem rejestracyjnym i dowodem osobistym, i wychodzi rozbieżność: brakująca cyfra w VIN, przestawione cyfry w PESEL, stary adres. Z takim dokumentem sprawy zwykle nie da się zamknąć, dopóki nie zostanie poprawiony.

Zegar tyka dalej. Kupujący ma 30 dni na rejestrację, liczone od daty zakupu, a aneks poprawiający literówkę tej daty nie zmienia. Sprzedający ma własne 30 dni na zawiadomienie o zbyciu pojazdu, a za spóźnienie grozi kara 250 zł. Im szybciej obie strony podpiszą aneks, tym mniej nerwów.

04 Co można zmienić aneksem

Aneksem można zmienić praktycznie każdy zapis umowy, o ile obie strony się zgadzają: dane, cenę, opis pojazdu, dodatkowe ustalenia. Są jednak granice zdrowego rozsądku.

Aneksem nie „naprawisz" sytuacji, w której chcesz całkowicie wycofać się z transakcji. To już nie zmiana umowy, tylko jej zakończenie, a do tego służą inne narzędzia (o tym w sekcji o różnicach). Poprawić dane strony możesz, zamienić strony już nie: jeśli auto ma trafić do kogoś innego niż ten, kto podpisał umowę, w praktyce jest to kolejna sprzedaż i potrzebna jest nowa umowa.

05 Aneks a podatek PCC i przebieg

Dwie zmiany wymagają więcej uwagi niż poprawienie literówki w nazwisku: cena i przebieg.

Jeśli PCC-3 jest już złożona, a aneks zmienia cenę, deklarację można skorygować (art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej). Prawo do korekty jest zawieszone w czasie kontroli albo postępowania podatkowego w tym zakresie. Nie orzekamy w sprawach podatkowych: czy korekta jest w Twojej sprawie potrzebna i jak ją złożyć, potwierdź w swoim urzędzie skarbowym. Zmiana ceny może mieć też znaczenie dla sprzedającego, jeśli sprzedaje auto przed upływem terminu opisanego w poradniku o podatku PIT od sprzedaży samochodu.

Przebieg to jedyna korekta, przy której warto napisać w aneksie, skąd wziął się błąd. Zmiana wskazania drogomierza jest przestępstwem zagrożonym karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności (art. 306a Kodeksu karnego), a przebieg auta jest zapisywany w centralnej ewidencji pojazdów przy każdym badaniu technicznym. Jeśli w umowie przestawiono cyfry, zapisz to wprost („omyłkowo wpisano 178 540 km zamiast 187 540 km") i wpisz stan zgodny z zegarem. Na przyszłość: najpewniejszym zapisem przebiegu jest protokół zdawczo-odbiorczy, podpisany przy aucie w chwili wydania.

06 Jak napisać aneks

Aneks jest prosty. Powinien jednoznacznie wskazywać, której umowy dotyczy i co dokładnie zmienia. Elementy, które warto zawrzeć:

Aneks sporządzasz w tylu egzemplarzach, ile ma umowa (zwykle po jednym dla każdej strony). Każdy egzemplarz podpisują obie strony i najlepiej trzymać go razem z umową pierwotną, bo bez niej aneks niewiele znaczy. Kolejne aneksy do tej samej umowy numeruj: „Aneks nr 1", „Aneks nr 2".

07 Wzór aneksu do skopiowania

Poniższy wzór dotyczy najczęstszego przypadku, czyli poprawienia błędu w danych. Uzupełnij pola w nawiasach kwadratowych, wydrukuj dwa egzemplarze i podpiszcie oba.

Przy zmianie ceny paragraf 2 opisuje nową kwotę słownie i cyfrowo, tak jak w umowie. Przy zmianie przebiegu w paragrafie 1 opisz, skąd wziął się błąd. Wzór jest pomocniczy: przy sporze między stronami albo przy wątpliwościach prawnych warto pokazać go prawnikowi.

08 Aneks, odstąpienie, rozwiązanie

Te trzy pojęcia bywają mylone, a znaczą co innego:

W skrócie: aneks to korekta, a nie wyjście z transakcji. Jeśli po zakupie okazało się, że auto ma wady, których sprzedający nie ujawnił, to osobny temat (rękojmia, roszczenia). Zaczyna się on od uczciwej umowy z opisem stanu pojazdu, o czym piszemy w poradniku Oszustwa przy sprzedaży auta.

09 Najczęstsze pytania